1927 yılında
İmam Zade M. Tahir Halı Ticarethanesi, Eğirdir firması İzmir'de
düzenlenen "1. İzmir Dokuz Eylül Sergisi" ne katılmış
ve altın madalya ile ödüllendirilmiştir. Söz konusu sergi
ve İmam Zade M. Tahir firması ile ilgili olarak General Kazım
Dirik, kitabında (halıcılık hakkında bilinen ilk Türkçe eser)
şu notlara yer vermiştir:
Yine aynı sergi ile ilgili İzmir Ticaret ve Sanayi Odası
Mecmuası'nda firmadan şu şekilde bahsedilmektedir:
1928 yılında düzenlenen "2. İzmir Dokuz Eylül Sergisi"
ne de katılan firma İngiltere ve Amerika'ya başlayan halı
ihracatı ve ürettiği halılarla yine kendisinden övgü ile söz
ettirmiştir:
 |
Cemiyet-i
Akvam salonlarının Yunan halılarıyla örtülü olduğunu
ve bu suretle Yunanlıların halen Türkiye'ye nispetle
daha iyi cins halı imal eylediğini iddiaya kalkışanlar
İkinci dokuz Eylül Sergisi'ndeki halı meşherlerindeki
Kayseri halılarını, Ispartalı İmam Zade Mehmet Tahir
ve Kaçkınzade Firması halılarını, Bor Teşebbüsat-ı Sınaiye
Şirketinin, Kırşehir vilayetinin, Burdur Ticaret Odası'nın
nihayet İzmir Şark Halı Şirketi'nin iktisadi mıntıka
dahilinde dokuttuğu müstesna Türk halılarını gördükten
sonra Akvam Meclisi'nin, mübadil ve muhacirleri sefaletten
kurtarmak maksadiyle Yunanlılara karşı gösterdiği nezaketin
manasını daha iyi takdir ederlerdi.
Geçen sene sergisine iştirak ile altın madalya ihzarına
muvaffak olan bu firmalar, bu sene de İkinci İzmir Dokuz
Eylül Segisinde Anadolu'nun sakin köylerinde çalışan
köylü kadınları, masum Türk kızları tarafından dikkatle
dokunan nefis, ince Isparta cinsi halıları teşhir eylemişlerdir.
Mehmet Tahir Ticarethanesi, Eğirdir; Kaçkınzade Firması
Isparta'dadır. Her iki firma ecnebi memleketlere halı
ihracatına başlamışlardır. |
 |
 |
| |
ITSOM, 3 Yıl, 9-10 Sayı,
EYL-TEM/1928, s.334-336 |
|
1934 yılında çıkan
Soyadı Kanunu 'Zade' ve 'Oğlu' lakaplarını yasakladığından
aile 'İmam Zade' yerine (imamların toplumda liderlik konumunda
olmaları nedeniyle) lider ile eş anlama gelen 'Önder' soyadını
almıştır. Zamanın idadî eğitimini almış ve bir süre Fransa'da
bulunmuş, ileri görüşlü, yenilikçi, azimkar, girişimci ve
sanatkar ruhlu bir kişiliğe sahip olan M. Tahir Bey'in 1943'te
vefatına kadar Türk ve Isparta halıcılığına pek çok hizmetleri
olmuş, büyük katkıları dokunmuştur.
Ailede halıcılığa ilgi duyan tek kişi olan M. Tahir Bey'in
oğlu Muammer F. Önder 1937 yılına kadar babasının yanında
çalışmış ve onun halı bilgisi ve tecrübesinden faydalanmıştır.
Muammer Bey 1937'den sonraki yıllarda 18 yıl muhtelif kamu
hizmetlerinde çalışmış, Anadolu'nun hemen her yerinde boyama,
dokuma ve halıcılık üzerine Türk köylüsünün eğitilmesinde
görev almıştır. 1955 yılında İzmir'e yerleşen Muammer Bey,
1958 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ndeki son kamu
görevinden ayrılarak Kula Mensucat Fabrikası'nda Halıcılık
Bölümü Müdürü olmuştur. Muammer Bey bu fabrikadaki başarılı
çalışmalarıyla Kula Halıları'nın ilk örneklerini üretmeye
başlamıştır.
1964 yılında Muammer Bey 'Renk Halı-Muammer F. Önder' firmasını
kurmuş ve yaklaşık 30 yıllık bir aradan sonra aile Yağcıbedir
halıları ile tekrar halı üretimine ve bunların yurtiçi toptan
satışına başlamıştır.
Üretilen malların yurt içinde perakende olarak da pazarlanması
gerekliliğinden 1971 yılında 'Klasik Halı' firması kurulmuş,
Muammer Bey ve üç oğlu tarafından firmanın ilk perakende halı
mağazası İzmir-Cumhuriyet Meydanı'nda 'Klasik Halı' adı altında
açılmıştır. Pazarlamanın başına firmanın bugünkü sahibi, Muammer
Bey'in oğlu T.Tahir Önder getirilmiştir.
| |
|
| |
İzmir Heykel Mağazası
- 1988 |
| |
Firma 70'li yıllarda Kula halılarının en güzel ve seçkin
örneklerini üretmiş, 1980'lere kadar bu halıları toptan olarak
pazarlamıştır. Bu dönemde üretilen Kula halıları başta İtalya
olmak üzere tüm Avrupa ülkelerine de ihraç edilmiştir. Türkiye'nin
sınırlarını aşarak dünya çapında ün yapan Kula halılarına
olan aşırı talep, zaman içinde bu halıların kopyalarının yapılmasına
ve kalitenin düşmesine sebep olmuştur. Firmanın 1978 yılından
itibaren A.B.D.'ye de ihracatı başlamış ve gelen talepler
doğrultusunda 1980 yılında "Selçuk",1984 yılında
"Yörük" koleksiyonlarının üretimine başlanmıştır.
Hem yurtiçi hem de yurt dışında beğeni kazanan Yörük halılarının
üretimi 2000 yılına kadar devam etmiştir. Bu halılar Klasik
Halı firmasının İzmirli olması nedeniyle "İzmir Yörük"
olarak da isim yapmıştır.
Türkiye'de halıcılığın gelişmesinde büyük emeği geçen, başta
oğulları olmak üzere yüzlerce usta, binlerce dokuyucu yetiştirmiş,
her yönüyle gerçek bir üstat ve halı otoritesi olan Muammer
F.Önder 1983 yılında vefat etmiştir. Amerika'dan gelen siparişler
üzerine 1986 yılında "Uşak" ve 1987 yılında "Serapi"
koleksiyonları özel olarak üretilerek Amerika'ya ihraç edilmiştir.
1988 yılında "Antik Kilim", 1989'da "Antik
Koleksiyonu" nun üretimine başlanmıştır.
1990 yılında kardeşlerin büyüğü ortaklıktan ayrılmış, imalatı
yürütmek ve yönlendirmek üzere T.Tahir Önder üretimin başına
geçmiştir. 1990 "Klasik", 1992 "Neo-Klasik"
ve "Neo-Antik", 1995 "İmam Zade" ve 1997
"Klasik Selçuk" koleksiyonlarının hayata geçirildiği
yıllar olmuştur. 1990'lardan itibaren iç piyasanın da canlanmasıyla
firma yurtdışına ihraç etmekte olduğu tüm bu koleksiyonların
yurtiçi toptan satışına başlamıştır. 1995 yılından itibaren
Türkiye'deki üretim maliyetlerinin artması ve gelişmiş ülkelerin
siparişlerini yaptırmak üzere işçilik maliyetlerinin düşük
olduğu üçüncü dünya ülkelerini tercih etmesi nedeniyle firmanın
ihracatı bu dönemden sonra azalmıştır.
1998 yılı başlarında küçük kardeşin de ortaklıktan ayrılmasıyla
kardeşlerin ortaklığı son bulmuş ve şirketin yönetimi tamamen
T.Tahir Önder ve ailesine geçmiştir.
1998'de "Klasik Ottoman", 1999'da "Antik Kaftan",
2000'de "Kaftan", 2001'de "Artemis" ve
"Smyrna" koleksiyonları tasarlanmış ve üretilmiştir.
Halen devam eden bu koleksiyonlara her geçen gün yeni modeller
ve yeni renkler eklenmektedir. 2003 yılında firma, en yeni
koleksiyonu olan "ModernArt" halılarını tasarlamış
ve üretimine başlamıştır. Böylece Klasik Halı el halısında
minimal modern desenleri işleyerek dünya çapında bir ilke
daha imzasını atmıştır.
1909 yılında Isparta'da "İmam Zade M.Tahir Ticarethanesi"
adı altında kurulan "Klasik Halı" bugün ilk günden
beri kaliteden ödün vermeyen anlayışı ile faaliyetlerine devam
etmektedir. Firma Ege Bölgesi'ndeki dağ köylerindeki 1,000'i
aşkın halı tezgahı ile bugün Türkiye'nin en büyük halı imalatçılarından
biridir. Firma, el halısı sektöründe yaptığı her yeni koleksiyon
ile ilklere imza atan bir öncü durumundadır.
Klasik Halı'nın ürettiği halılarda kullandığı desenleri sektördeki
33 senelik tecrübesi ile firma sahibi Tevfik Tahir Önder tasarlamakta
ve renklendirmekte ve firma kendi tasarımı olan bütün modellerin
patent ve kullanım hakkını almaktadır. Desen güzelliği, renk
ahengi ve malzeme kalitesiyle isim yapmış Klasik Halı, 1999
yılında logosunu değiştirmiş ve ürettiği halı ve kilimlere
tescilli logosunu dokutmaya başlamıştır. Halılar üzerine dokunan
bu logo ayrıca bir garanti belgesi niteliği de taşımaktadır.
İzmir'in en eski halı mağazası olan Klasik Halı'nın Heykel
şubesi 1971'den beri faaliyetlerini sürdürmektedir. Gelen
yoğun talep üzerine firma, İstanbul'daki çeşitli halı mağazalarına
yaptığı toptan satışı sona erdirmeye karar vermiş ve 2001
yılı sonunda İstanbul'da Kalamış ve Nişantaşı mağazalarını
açmıştır. 2003 yılı sonunda Nişantaşı mağazasını Levent'e
taşıyan firma bugün İzmir'de Heykel, İstanbul'da Kalamış ve
Levent mağazalarıyla hizmet vermektedir. Klasik Halı'nın yönetiminin
başında bugün İmamzade M.Tahir Bey'in torunu, Muammer Bey'in
oğlu Tevfik Tahir Önder ve ailesi; eşi Dr. Nihal Önder, oğlu
Tolga ve kızları Defne ve Aslı Önder bulunmaktadır.
|